W czasie prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych ratownicy mogą być narażeni na szereg niebezpieczeństw związanych między innymi z: – obecnością gazów i par wybuchowych, – obecnością toksycznych i żrących gazów, – brakiem lub nadmiarem tlenu w atmosferze, – obecnością źródeł promieniowania jonizującego.
Szeroki zakres konstrukcji urządzeń umożliwia ratownikowi wykrycie jednego lub nawet kilku jednocześnie niebezpiecznych substancji mogących znajdować się w atmosferze.
Do urządzeń służących do wykrywania oraz oznaczania wielkości stężeń substancji niebezpiecznych zaliczamy elektroniczne przyrządy pomiarowe. Urządzenia jednogazowe są często oznaczone na obudowie do jakiego gazu są przeznaczone.
W przypadku urządzeń wielogazowych informacja o mierzonych gazach pojawia się na wyświetlaczu.
Urządzenia mają zaprogramowane progi alarmowe, o których przekroczeniu informują w sposób akustyczny i optyczny.
Eksplozymetry to elektroniczne przyrządy pomiarowe służące do wykrywania oraz oznaczania stężeń gazów oraz par cieczy palnych.
Tlenomierze to elektroniczne urządzenia służące do monitorowania stężenia tlenu w atmosferze.
